İspanya GP: Cumadan Kalan

Üç haftalık aradan sonra Formula 1 sirkine geri dönüyoruz. Ağzından alev çıkaran aslanlar, burnunun üzerinde plastik topla dönüp duran yunuslar, kırmızıdan nefret eden boğalar; hepimiz hoş geldik. Alonso, Alguersuari ve de la Rosa’nın evi olan Asturias’ın sıkıcı pistindeki cuma antrenmanları bugün tamamlandı. Her ne kadar kesin bir resim ortaya koymamış olsa da, bugünkü iki seanstan çıkardığımız sonuca göre diyebiliriz ki; eğer yağmur yağmazsa, son 5 yıldır nasıl bir İspanya GP’si izlemişsek, pazar günü de öyle bir yarış izleyeceğiz, büyük bir ihtimalle de Red Bull’ların kanatları altında.

Formula 1 takımlarının fabrikalarının ve teknoloji merkezlerinin Avrupa’da olmasından dolayı, takımların, sezona ve yarışlara yaklaşımları bu sebeple farklılık gösteriyor. Avustralya’yla başlayan (bu yıl Bahreyn oldu ve sanırım bundan sonraki yıllarda da Bahreyn olacak) Avrupa ötesi sezon, son iki yıldır 4 yarışa çıkan düzeniyle İspanya’ya kadar neredeyse aralıksız bir hızda devam ediyor. Bu süreçte takımlar; her yarış sonrasında tırları, takım çalışanları ve lojistik malzemeleriyle Avrupa’ya dönüş yapmıyorlar. Araçlar ve yedek parçalar, fabrikaya uğramadan doğrudan, yarışılacak pistlere götürülüyor. Bu nedenle de araçlarda çok büyük oranda geliştirme yapılamıyor. Ancak, sezon öncesinde yapılan testlerde denenmiş parçalar ya da lojistik anlamda sorun çıkarmayacak küçük ölçekli parçalar getiriliyor. Bu nedenle Avrupa’ya hareketten önce yapılan bu yarışlarda oluşan sıralama ve yarışan araçların şasileri aşağı yukarı değişmez. Ve tüm takımlar da, bu düzeni bozmak için Avrupa’ya dönmeyi beklerler. Öyle ki Ferrari, domine ettiği 2002 ile 2006 yıllarında arasında, yeni sezona eski sezonun aracıyla başlar ve yeni sezon aracı üzerindeki gelişmelere daha çok yoğunlaşarak, Avrupa’ya dönüşte avantajını katmerleştirirdi. Tabii bunu yapabilmeniz için kuralların değişmemesi ve bir sezon önceki aracınızın da çok çok hızlı olması gerekir.

İşte Avrupa’ya dönüş bu anlamda bir Hıdırellez gibidir. Yenilikler, geliştirmeler ve kendi saha ve seyirci önünde olmanın getirdiği motivasyonla birlikte sıralamada (olmadı araçların arasındaki derece farklarında) rekabeti kutsayan değişmeler olur. Bu değişimler çok çok radikal olmasa da, sezonun ilerleyen haftaları için en azından bir ipucu verir. Örneğin McLaren, geçen yılın berbat aracını sürekli sürekli geliştirerek sezon sonunda (hattâ ortalarında) yarış kazanan bir makine hâline getirmişti. Bunun işaretlerini de, Avrupa’ya dönüşte çok net bir şekilde görmüştük. Gerçi McLaren, birkaç yarışta bir büyük geliştirme paketleri hazırlayan diğer takımların aksine her yarışa bir yenilikle gelmiş ve dolayısıyla bu “müthiş araç geliştirme başarısı” biraz da farklı bir yere oturmuştu.

Bu haftaki İspanya GP’si de önemli geliştirmelere sahne olacak. Ferrari, ilk kez tam sürüm olarak F-duct sistemini burada test etti ve büyük ihtimalle yarışta da kullanacak, dingil uzunluğunu artıran Mercedes yeni süspansiyon ve motor kapağı tasarımıyla yarışacak, Red Bull yeni bir ön kanat deniyor, Williams’ın tabanı değişti, Virgin deposunu büyüttü ve Lotus, aracın hızını 1,5 saniye geliştireceğini iddia ettiği bir dizi paketle buraya geldi. Bu değişiklikler içinde en radikal olanı Mercedes ve Virgin’in yaptıkları geliştirmeler. İçinde bulundukları rekabetçi grup itibariyle en sonda yer alan bu iki takım, araçlarını, diğer takımlara göre hem daha çok hem de radikal bir biçimde geliştirerek, hem biraz risk alıyorlar hem de gözlerin onlara çevrilmesine neden oluyorlar. Mercedes’te özellikle Schumacher’in nasıl bir hafta sonu geçireceği merak konusu. 3 haftalık arada birçok kişinin hakkında fikir ürettiği şampiyon, avcunun içi gibi bildiği İspanya’da en azından bu eleştirileri susturmak isteyecektir. Virgin’in, bu yarışa yetişen tek aracını kullanan Glock da, araçta var olan potansiyeli çıkarmakla uğraşacak.

Gelelim bugünkü antrenman turlarına. Aşağıdaki tabloya bakarak daha rahat konuşabiliriz:

Buradaki dereceler, 2. antrenman turundan alındı. Takımlar ilk olarak sıralama turu simülasyonu yaptılar. Seansın ikinci bölümünde ise daha çok yarış ayarlarıyla tur attılar. Hamilton’ın, yarış simülasyonu yapmadığı 2. seanstaki tabloyu şu şekilde özetleyebiliriz:

1. Sıralama turları simülasyonunda yalnızca Schumacher, en hızlı turunu tek turluk bir stintte gerçekleştirdi. Rosberg’in, 2 turluk daha fazla yakıtla tur attığını düşünürsek (bu elbette yanlış da olabilir, Schumacher deposu dolu olduğu halde tek tur atmış olabilir ya da Rosberg bambaşka bir şey deniyordur) ve Circuit de Catalunya’da bir turluk ekstra benzinin 2,271 kg’ye denk geldiğini ve her kg’nin de 0,035s yavaşlatığını hesaba katarsak (2 turluk fazla benzin Rosberg’i yaklaşık 0,135s yavaşlatır; ikisinin arasındaki fark 0,486s) , Schumacher’in Rosberg’e yaklaştığını söyleyebiliriz. Button, iki turun ilkinde en iyi dereceyi yaparken, Hamilton da üç turluk bir stintin ilk turunda en hızlı zamanını kaydetti. Ferrari dışındaki tüm takımların, en hızlı zamanlarını stintlerinin ilk turlarında atmaları ve Ferrari’lerin de en son turlarında atmaları oldukça ilginç. Bu belki bize, lastik idaresi ile ilgili birkaç şey söyleyebilir. Hem Massa’nın hem de Alonso’nun, hızlı tur atmadan önceki turlarını özellikle yavaş dönmelerinin de ısıtma ya da soğutmayla ilgili bir meseleyle ilgili olabileceğini düşündürüyor. Belki de sadece trafik yüzünden yavaşlamışlardır.
2. Red Bull her ne kadar çok hızlıysa da, hem Webber hem de Vettel’in seans sonrasındaki açıklamalarına bakarak, McLaren’lerin kendilerini gizlediğini söyleyebiliriz. Sabahki antrenmanlarda ilk iki sırayı alan McLaren, bu pistte Ferrari’yi sıralama turlarında zorlayabilirler.
3. Yarış simülasyonlarına baktığımızda, Red Bull’un ve özellikle Webber’in çok çok istikrarlı olduğunu görebiliyoruz. 85 saniyenin altında dönebilen tek takım olan Red Bull, yarışta da ciddi anlamda avantaja sahip olacaktır. Massa’nın henüz denge problemlerini çözemediğini düşündüğümüzde, Alonso ile Schumacher’in de oldukça rekabetçi olacaklarını kestirebiliriz. Ancak Schumacher’in bir dezavantajı, turlar ilerledikçe derecelerinin düşmesi. Bu da, benzinin azalmasıyla kazanılan hızın, lastiklerin aşınmasıyla bertaraf olduğu, hatta lastik etkisinin, benzin etkisinin önüne geçtiğini gösteriyor (ideal olarak ağırlığın etkisinin, lastik aşınmasını yenmesi beklenir). Bu da yarış içinde Schumacher’i sıkıntıya sokabilir. Yine de, diğer yarışlara nazaran çok rekabetçi bir Schumi göreceğiz. McLaren henüz kapalı kutu. Hamilton, ilk seansta yarış simülasyonu yaptı ancak ikinci seansta yapmadı. Bunu planlamadıklarını söylüyor ve yarın bu açıklarını kapatacaklarını belirtiyor. Button da, bugünkü programlarını yerine getiremediklerini söyledi. Yarın yapılacak üçüncü antrenman seansı bize daha net bir bilgi verebilir. Rosberg de tıpkı Massa gibi, aracın dengesinden memnun olmayan bir diğer pilottu. Schumacher gibi o da, aracın önden kayma özelliğinden pek hoşlanmadığını ve uzun dingilli bu yeni aracın, onun da sürüş stiline daha yakın olduğunu söyledi. Mercedes, her iki sürücüsüne de aynı güncellemeleri ve aynı şasiyi vererek bana kalırsa önemli bir testi de geçti. Bundan sonrası iki takım arkadaşına kalıyor.

Ali Ünal

http://www.ali-unal.net/f1/